فیوژن بیوپسی پروستات MRI-TRUS FUSION BIOPSY OF PROSTATE (دکتر مهیار غفوری)

 drghafori

فیوژن بیوپسی پروستات

MRI-TRUS FUSION BIOPSY OF PROSTATE

دکتر مهیار غفوری

متخصص رادیولوژی

استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران

سرطان پروستات يكي از شايعترين سرطان ها بوده و متاسفانه هر ساله تعداد زيادي از مردان  در کل جهان مبتلابه سرطان پروستات ميشوند.

سرطان پروستات اگر در مراحل اوليه تشخيص داده شود بخوبي قابل درمان است ولي به علت اينكه علامت خاصي ندارد در بسياري موارد در اين مرحله بيمار به پزشك مراجعه نمي كند و زماني كه علائم باليني ايجاد ميشود بيماري در مراحل پيشرفته بوده و درمان آن مشكل تر است .

به همين دليل توصيه ميشود كه تمام مردان بالاي 50  سال سن ، آزمايش خون داده و PSA  آنها اندازه گيري شود. در صورتيكه ميزان PSA  بطورغير طبيعي بالا رفته باشد احتمال سرطان پروستات وجود دارد.

در اين موارد اكثرا براي بيمار بيوپسي پروستات انجام ميشود و از نواحي مختلف پروستات بطور راندوم نمونه برداري ميگردد که به آن بیوپسی سیستماتیک پروستات گفته میشود. در این روش پروستات بطور فرضی به قسمت های مختلف تقسیم میشود و از هر قسمت یک یا چند نمونه گرفته میشود تا قسمت های کوچکی از هر ناحیه بررسی شود. با توجه به اینکه بیشترین شیوع سرطان پروستات در زون پریفرال است معمولا تمرکز بیوپسی ها نیز بیشتر در این ناحیه است. درصورتیکه بیمار مبتلا به سرطان پروستات باشد و تومور در محلی واقع شده باشد که از آن ناحیه نمونه برداری شده باشد کانسر تشخیص داده میشود ولی در بسیاری موارد علیرغم وجود کانسر، تومور جزو نمونه های تهیه شده قرار نمیگیرد و لذا تشخیص داده نمیشود. در این موارد گاهی اوقات بیمار برای بار دوم و حتی سوم تحت بیوپسی قرار میگیرد.

سابقا سونوگرافی ترانس رکتال دقیقترین روش بررسی پروستات بود ولی متاسفانه بسیاری از تومورهای پروستات در این نوع سونوگرافی قابل تشخیص نیستند.

در سال هاي اخير MRI  به عنوان بهترين روش تصوير برداري پروستات شناخته شده و قادر است قسمتهاي مختلف پروستات را با دقت بررسي كرده و كانونهاي مشكوك به سرطان را پيدا كند. ام ار ای مولتی پارامتریک پروستات چه در بیمارانی که به علت بالا بودن PSA و یا معاینه رکتال غیر طبیعی مشکوک به سرطان پروستات هستند و چه در بیمارانی که با شک به سرطان پروستات یک یا چند بار بیوسی شده اند ولی نتایج آنها منفی بوده کاربرد زیادی دارد و میتوتند بافت پروستات در نواحی مختلف این غده را بررسی کرده و ضایعات مشکوک به سرطان را پیدا کند و احتمال بدخیم بودن این ضایعات را بر اساس تقسیم بندی PIRADS تعیین نماید.

در صورتیکه ضایعات یافت شده در پروستات بر اساس معیارهای موجود احتمال بالای بدخیمی داشته باشد میتوان از این تصاویر به عنوان راهنما جهت بیوپسی هدفدار پروستات دقیقا از ضایعات مشکوک استفاده کرد و نمونه برداری بسیار دقیقتری انجام داد.

نمونه برداری از پروستات در داخل دستگاه MRI امکانپذیر است ولی روش پیچیده ای دارد و وقت زیادی میگیرد و عملا کاربرد زیادی ندارد.

دستگاهاي سونوگرافي پيشرفته اي ساخته شده كه مجهزبه امکانات و تجهیزات خاص نرم افزاری و سخت افزاری هستند و قادرند تصاوير MRI  را با دقت زیاد با تصاوير سونوگرافي منطبق كنند. در این دستگاه ها با کمک حسگرهایی که به پروب سونوگرافی و همچنین بدن بیمار متصل میشود موقعیت پروب نسبت به پروستات در هر لحظه مشخص میگردد و با حرکت دادن پروب در جهات مختلف در داخل رکتوم تصویر سونوگرافی و همچنین تصویر MRI معادل آن بر روی مانیتور نمایش داده میشود. با علامت گذاری توده مشکوک بر روی تصویر MRI، همان ناحیه بطور خودکار بر روی تصویر سونوگرافی علامتدار میشود و نرم افزار مربوطه مسیر عبور سوزن برای نمونه برداری از آن توده را بطور دقیق مشخص میسازد.

با کمک اين تجهيزات پيشرفته ميتوان با تلفيق تصاوير MRI  و سونوگرافي، بيوپسي انجام داد كه به آن فيوژن بيوپسي اطلاق ميشود و دقيقا از نقاط مشكوكي كه در MRI يافت شده نمونه برداري كرد.

روش فيوژن بيوپسي دقيقرين روش بيوپسي پروستات براي تشخيص سرطان پروستات ميباشد و به همین دلیل تدریجا درخواست های بیوپسی سیستماتیک پروستات کمتر شده و در بسیاری موارد فیوژن بیوپسی جایگزین آن میگردد و لذا ضروری است پزشکانی که بیوپسی پروستات انجام میدهند با این روش نوین نیز اشنایی پیدا کنند.